วันที่ 20 เม.ย.66 ที่ห้องประชุมธรรมลังกา ศาลากลางจังหวัดเชียงราย นายพุฒิพงศ์ ศิริมาตย์ ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เป็นประธานเปิดประชุมสัมมนาเรื่องปัญหาฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM 2.5) ในพื้นที่จังหวัดเชียงราย ซึ่งจัดโดยคณะกรรมการความร่วมมือภาครัฐเอกชนและประชาชนเพื่อป้องกันแก้ไขปัญหาวิกฤตและภัยพิบัติแห่งชาติ (ครม.กภช.) และคณะกรรมการโครงการร้อยล้านดวงใจต้านภัยวิกฤตอากาศเพื่อระดมความคิดเห็นของหน่วยงานภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว ประกอบด้วยสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด, สำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัด, สำนักงานขนส่งจังหวัด, องค์การบริหารส่วนจังหวัด, นายกเทศมนตรีเทศบาลนครเชียงราย, สำนักงานเกษตรจังหวัด, สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัด, ส่วนควบคุมและปฏิบัติการไฟป่าเชียงราย, หอการค้าจังหวัด, สมาคมท่องเที่ยวจังหวัด, สมาคมสื่อมวลชนเพื่อการท่องเที่ยว มหาวิทยาลัยและโรงเรียนในจังหวัด สถานีวิทยุโทรทัศน์ DDTV
นายครรชิต ชมพูแดง หัวหน้าสำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดเชียงราย ได้บรรยายในหัวข้อปัญหาสถานการณ์และผลกระทบของฝุ่น PM 2.5 ภายในจังหวัดเชียงรายและพื้นที่ใกล้เคียง โดยกล่าวว่า ปัญหาคุณภาพอากาศในพื้นที่จังหวัดเชียงราย มีสาเหตุหลักคือการเผาในที่โล่งที่มีแหล่งกำเนิดหลัก 3 แหล่ง 1)พื้นที่ป่า 2)พื้นที่เกษตร 3)การเคลื่อนย้ายของหมอกควันข้ามแดนจากประเทศเพื่อนบ้านและพื้นที่รอยต่อระหว่างจังหวัด โดยมีรายงานตั้งแต่เดือนมกราคม – มีนาคม 2566 พื้นที่พบไฟป่ามากที่สุดอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติประมาณ 7 หมื่นไร่ เขตป่าอนุรักษ์ 8-9 พันไร่ พบจุดความร้อนตั้งแต่เดือนมกราคม 2566 ถึงปัจจุบัน 7,246 จุด ช่วงที่มีประกาศห้ามเผา(14 ก.พ.-15 เม.ย.66) พบจุดความร้อน hotspot พื้นที่อำเภอแม่สรวยมากที่สุด ล่าสุดเมื่อวันที่ 19 เมษายน 2566 มีการตรวจพบคลัสเตอร์ hotspot จำนวนมากที่กระจายตัวอยู่ใน สปป.ลาว และเมียนมา พบหมอกควันหนาปานกลางถึงหนาทึบปกคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของเมียนมาและอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงตอนเหนือ ทิศทางของหมอกควันได้ข้ามแดนไปทิศทางตะวันออก ปกคลุมตอนบนของประเทศไทย คุณภาพอากาศและฝุ่นละออง PM2.5 ในพื้นที่จังหวัดเชียงรายจาก 3 สถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศ (อ.เมืองเชียงราย, อ.แม่สาย, เชียงของ) ของกรมควบคุมมลพิษ อยู่ในเกณฑ์มีผลกระทบต่อสุขภาพ ติดต่อกันตลอดเดือนเมษายน 2566 ค่าเฉลี่ย PM2.5 สูงสุดที่ตรวจพบ 344 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์ ในวันที่ 7 เมษายน 2566 ที่สถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศ ต.เวียงพางคำ อ.แม่สาย จ.เชียงราย
ดร. พฤฒินันท์ สุฤทธิ์ รองคณะบดีคณะวิทยาศาสตร์การแพทย์ มหาวิทยาลัยนเรศวร ได้บรรยายในหัวข้อผลกระทบของ PM 2.5 ต่อสุขภาพแนวทางการแก้ไข และผลงานการวิจัยประสิทธิภาพของ Space air f2 ในการกำจัดฝุ่น PM 2.5 และโลหะหนักในอากาศ โดยกล่าวว่า จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นตนและทีมนักวิจัยในพื้นที่จังหวัดเชียงรายได้วิจัยถึงประสิทธิภาพของ Space air f2 ในการกำจัดฝุ่น PM 2.5 และโลหะหนักในอากาศ ลักษณะของการวิจัยแบ่งการวิจัยออกเป็น 2 ส่วนคือส่วนที่ 1 ทดสอบในห้องทดลอง ซึ่งเป็นห้องปิด และส่วนที่ 2 ทดสอบในห้องเปิด ทดสอบกับชาวบ้านผู้ได้รับผลกระทบจาก PM2.5 ในจังหวัดเชียงราย พื้นที่ที่มีค่า PM สูงที่สุด โดยใช้ตัวดูด PM 2.5 ด้วยถ่านชนิดพิเศษจากต่างประเทศ ถ่านตัวนี้มีหน้าที่ดูดซับโลหะหนัก หลังจากนำเครื่อง Space Air F2 วางไว้กลางบ้าน ที่เปิดโล่ง แล้วนำถ่านไปวางไว้ห่างจากตัวเครื่อง 10 เมตร 15 เมตร 20 เมตรและ 30 เมตร ตามลำดับ หลังจากนั้นเมื่อไปติดตามประเมินผล ผลการทดลองในพื้นที่ที่ทดลองในระยะ 15-20 เมตรจากตัวเครื่อง พบว่าอยู่ในระยะปลอดภัยจาก PM2.5 และโลหะหนัก ค่า PM 2.5 ต่ำมากเมื่อเปรียบเทียบกับบ้านที่ไม่ได้ติดตั้งเทคโนโลยี Space air F2 จึงสรุปได้ว่าเทคโนโลยี Space Air F2 ช่วยลดปริมาณ PM2.5 และโลหะหนักในระยะจากตัวเครื่องถึงระยะห่างจากตัวเครื่อง 20 เมตรได้จริง
นอกจากนั้นปัจจุบันตนกำลังวิจัยเทคโนโลยีเครื่องบำบัดอากาศ ผลิตไอออนลบแบบพกพา Space Air F0 4 ด้าน คือ
1.ในการรีวิวงานวิจัยไอออนลบจากทั่วโลก ถึงประสิทธิภาพต่อเชื้อโรคสุขภาพและสิ่งแวดล้อม
2. ไอออนลบต่อการทำลายเชื้อไวรัสแบคทีเรียเชื้อรา ในร่างกายของผู้ทดสอบ
3. การทดสอบถึงประสิทธิภาพของไอออนลบในการกำจัดฝุ่น PM 5 โลหะหนักและสารก่อมะเร็ง
4. ความรู้ความเข้าใจของประชาชนต่อไอออนลบ
โดยการวิจัยแบ่งเป็น 4 ภาคของประเทศไทยในทุกฤดูกาล โดยใช้ระยะเวลาการวิจัยเป็นระยะเวลา 1 ปีโดยประมาณ หากผลวิจัยตีพิมพ์แล้วจะเป็นประโยชน์ต่อประชาชนในการทราบถึงป้องกันตนเองจากมลพิษทางอากาศอีกหนึ่งช่องทาง
ด้าน คุณกนกพร รุ่งเรือง ผู้อำนวยการโครงการร้อยล้านดวงใจต้านภัยวิกฤตอากาศ ได้บรรยายถึงการขับเคลื่อนโครงการร้อยล้านดวงใจต้านภัยวิกฤตอากาศและการดำเนินงานของ ครม.กภช ตลอดระยะเวลากว่า 10 ปี โครงการร้อยล้านดวงใจต้านภัยวิกฤติการได้ดำเนินการในการแก้ไขปัญหาวิกฤตอากาศให้กับสังคมมาโดยตลอด ไม่ว่าจะเป็นสถานการณ์ฝุ่น PM2.5 หรือสถานการณ์การแพร่ระบาดของไวรัสโควิด 19 โดยดำเนินการให้ความรู้กับประชาชนถึงที่มา ผลกระทบ และการแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศ รวมทั้งการร่วมวิจัยเทคโนโลยีในการแก้ปัญหาวิกฤติอากาศกับมหาวิทยาลัยชั้นนำของประเทศ และร่วมกับภาคีเครือข่ายมอบเทคโนโลยีสร้างอากาศบริสุทธิ์ให้กับผู้ได้รับผลกระทบ
ด้านพระดร.พิสิษฐ์ เถี่ยนบ๊าว เจ้าอาวาสวัดธรรมปัญญารามบางม่วง จังหวัดนครปฐม ประธานมูลนิธิพระยูไลไภษัชย์สงเคราะห์ ผู้นำสายธารแห่งธรรม พระนักพัฒนา ส่งเสริมการศึกษา ส่งเสริมสาธารณสุขสงเคราะห์ ในนามสถานีวิทยุโทรทัศน์ DDTV ได้กล่าวว่าได้ทราบผลกระทบเรื่องฝุ่นมานาน ฝากประเด็นหนึ่งว่า โรคมากับลม และอยากให้หน่วยงานได้ย้ำชัดๆ ถึงผลกระทบของฝุ่นที่มีต่อสุขภาพของประชาชนว่ามีมากน้อยเพียงไร และปัญหาต้นเหตุเกิดจากคน วิธีการที่ท่านเสนอคือ แก้ที่จิตสำนึก กฎหมาย เพิ่มงบประมาณ และการแก้ที่ปลายเหตุมีวิธีการใดบ้าง ? เพราะตอนนี้เราหลบไม่พ้น เดินไปทางไหนก็เจอฝุ่น แม้แต่อยู่ในบ้าน เราพอจะมีวิธีการป้องกันแบบใดบ้าง ทั้งที่อยู่ในบ้าน และนอกบ้าน หรือมีงานวิจัยใดที่รองรับการป้องกันสำหรับตัวประชาชนให้ปลอดภัยบ้าง ?
ด้านประธาน อินทรีย์ยง นายกสมาคมธุรกิจท่องเที่ยวจังหวัดเชียงราย กล่าวเสริมในส่วนของปัญหาหมอกควัน ไฟป่า ก่อให้เกิดผลกระทบกับเด็กในครรภ์เป็นโรคปากแหว่งเพดานโหว่ และเด็กทารก 15 วัน ถึง 3 เดือน การเจริญเติบโตจากด้านหลังถึงด้านหน้าเกิดพิการ สถิติตั้งแต่ปี 2550 ยังไม่มีการเก็บสถิติเพื่อนำมาวิจัยต่อว่าการพิการ หรือเสียชีวิตของเด็ก เกิดจากปัญหาหมอกควัน ไฟป่าด้วย
ด้านนายณรงค์ ลือชา ผู้ช่วยนายแพทย์สาธารณสุข กล่าวว่าเรื่องสุขภาพเป็นปลายเหตุ แต่สุดท้ายก็ถึงตัวเรา สาธรณสุขเฝ้าระวังโรคที่เกิดกับคนเชียงราย ติดตาม 4 กลุ่มโรค คือ โรคทางเดินหายใจ โรคหัวใจ โรคผิวหนังอักเสบ โรคตาอักเสบ ซึ่งพบช่วงเดือน ก.พ. – พ.ค. ที่ผู้ป่วยในกลุ่มโรคนี้จะเพิ่มมากขึ้น จึงเป็นตัวสะท้อนว่าจะทำอย่างไรให้คนเชียงรายได้รับผลกระทบน้อยที่สุด และกลุ่มคนที่เกิดผลกระทบมากที่สุดเมื่อสูดควันฝุ่น คือ 1.กลุ่มเด็กเล็ก 2.กลุ่มหญิงตั้งครรภ์ 3.ผู้สูงอายุ 4.ผู้มีโรคประจำตัว แก้ปัญหาในส่วนแรกคือการแจกแมส แต่ก็ยังพบว่า กลุ่มติดเตียงที่เป็นผู้ป่วยเจาะคอ ไม่สามารถใส่แมสได้ จึงปรับห้องผู้ป่วยให้เป็นห้องคลีนรูม โดยทุกห้องต้องมีเครื่องฟอกอากาศ และในกลุ่มของเด็กเล็ก ให้ศูนย์เด็กเล็กทุกแห่งปรับห้องให้เป็นห้องคลีนรูม ในอานาคตจึงเรียนว่า โรงเรียน ศูนย์เด็กเล็ก โรงแรม ห้องประชุม ต้องมีเครื่องฟอกอากาศ ต้องเป็นห้องคลีนรูมสำหรับคนเชียงราย สำหรับคนที่มาใช้บริการ เราหนีไม่พ้น เราต้องมาช่วยกัน ที่ผ่านมาก็มีการรณรงค์ว่าที่โรงพยาบาลทุกแห่งต้องเป็นห้องคลีนรูม ถ้าไปดูที่โรงพยาบาลตอนนี้มีเครื่องฟอกอากาศทุกห้อง นอกจากห้องทุกห้องจะมีเครื่องปรับอากาศแล้ว เครื่องฟอกอากาศก็จำเป็น ลงทุนครั้งหนึ่งใช้ได้ยาว และเป็นมาตรฐานของเชียงราย
การประชุมสัมมนาในครั้งนี้เพื่อสร้างการมีส่วนร่วม และขยายผลวิธีการแก้ไขปัญหาที่เป็นประโยชน์เพื่อเผยแพร่ให้กับประชาชนในพื้นที่จังหวัดเชียงรายและจังหวัดใกล้เคียงต่อไป
